De ene elementaire substantie, waaruit alles was ontstaan, was bij hem niet het water, en ook niet een andere stof die we kennen. Deze oersubstantie was oneindig, eeuwig en tijdloos; daaruit kwamen warm en koud, vochtig en droog, en alle andere tegenstellingen tevoorschijn; hij 'omvatte álle werelden'. -Anaximandros was van mening dat onze wereld er slechts één was uit vele.- De verschillende stoffen die wij kennen zijn uit deze elementaire substantie ontstaan.

Hij maakt hier een opmerking over, die voor ons raadselachtig klinkt: "In de vorm, waarin de dingen opkomen, vergaan zij ook weer, gelijk is verordineerd, want zij geven elkander satisfactie en vergoeding voor het begane onrecht, overeenkomstig de orde van de tijd." Hier klinkt iets door van het grote belang dat de Grieken hechtten aan 'gerechtigheid', aan evenwicht.

De grootste zonde van de mens is zijn 'hubris', zijn overmoed. Denk bijvoorbeeld aan Oidipoes, die zijn vader doodt en slaapt met zijn moeder.

Anaximandros bedoelt wellicht dit: Elk element (vuur, aarde, water) is er steeds op uit zijn gebied uit te breiden. Toch wordt, volgens een soort natuurwet, het evenwicht telkens hersteld. Het vuur grijpt eerst om zich heen, maar gaat dan over in as (=aarde). Zo blijven de totale hoeveelheden vuur, aarde en water op de aarde constant.

Je zou hierin een eerste aanzet kunnen zien tot de wetten van behoud van massa en van energie.

De wereld is ontstaan in de loop van een eeuwigdurende beweging. De werelden zijn niet geschapen, maar zijn ontstaan door evolutie.

De aarde, die vrij in de ruimte zweeft, verkeerde eest in vloeibare toestand. De aarde werd droger doordat er water in de zon verdampte. Uit dit verdampende water werden vissen geboren. De andere dieren -ook de mens!- ontstonden uit de vissen. Uit het feit dat de mens een zo lange jeugd heeft en zo lang onbeholpen is kun je afleiden dat hij zo oorspronkelijk niet is ontstaan; hij moet dus uit dieren van een ander soort zijn voortgekomen.

Van Anaximandros wordt verteld dat hij de eerste was die een kaart maakte. Hij meende dat de aarde een cilindervorm had. Sommigen zeggen dat hij van mening was dat de zon net zo groot was als de aarde; volgens anderen beweerde hij dat de zon zeven keer, of zelfs achtentwintig keer zo groot was als de aarde.

Hij probeerde ook als eerste de beweging van de hemellichamen natuurkundig te verklaren. Oorspronkelijk was de aarde omgeven door een schil van vuur. Deze spatte uit elkaar en ging over in de hemellichamen die, vuur uitstralend, om de aarde wentelen.