Een arboretum is een botanische tuin met een systematische bomen- en struikenverzamelingverzameling.
De eerste arboreta werden door vorsten en rijke particulieren aangelegd met de bedoeling uit te pakken met zijn welstand. Het wetenschappelijke aspect kreeg weldra de overhand. Aan het verzamelingsaspect werden later ook reservaatdoeleinden verbonden, en nog later het pure wetenschappelijke werk. Gezien het prachtige uitzicht, was een publieke toegang met betaling een elegante oplossing voor het financieren van de wetenschappelijke onderzoeken, bijvoorbeeld om uit te testen hoe bomen uit andere klimaten zich in ons klimaat zullen gedragen. De eigenschappen van de diverse soorten worden ook bestudeerd.
Wanneer er naast de verzameling een belangrijke wetenschappelijke component aan de verzameling zit, dan hoort er vaak een herbarium bij. In een herbarium worden vaak de specimen bewaard op basis waarvan een soort beschreven is.
Een arboretum met een belangrijke verzameling coniferen noemt men ook wel een pinetum. Wanneer er de verzameling ook de andere planten in zijn collectie heeft, dan spreek je van een Hortus botanicus.
Arboreta in Nederland
Arboreta in België
