Nederland
De burgemeester wordt benoemd door de regering, normaal gesproken uit een voordracht van twee kandidaten door de gemeenteraad. In een aantal gevallen wordt de burgemeester gekozen, meestal door de gemeenteraad, soms rechtstreeks door de burgers. De burgemeester vormt samen met de wethouders het dagelijks bestuur van de gemeente. De burgemeester is ook voorzitter van de gemeenteraad en in grotere gemeenten korpsbeheerder van de politie.
Historisch
Het ambt van burgemeester komt reeds voor in het Amsterdam van de 15e eeuw. Aan het begin van de eeuw verleent graaf Albrecht van Beieren aan de stad een privilege waarbij de hoofdmacht van de stad in handen wordt gelegd van burgemeesteren, gekozen door de "oud-raad". Dit college, bestaande uit schepenen, oud-schepenen, burgemeesteren en oud-burgemeesteren, kiest op Vrouwendag (2 februari) drie burgemeesters, die uit de aftredende functionarissen een vierde benoemen. Bijna vier eeuwen lang, tot de omwenteling van 1795 blijft die unieke macht van burgemeesters van de stad op deze wijze geregeld.
Duitsland
In Duitsland heet een burgemeester bürgermeister.