{| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" align="right" ! colspan="2" bgcolor="#cccc99" | Algemeen |----- | Naam | Cadmium |----- | Symbool | Cd |----- | Atoomnummer | 48 |----- | Groep | Zinkgroep |----- | Periode | Periode 5 |----- | Blok | D blok |----- | Reeks | Overgangsmetalen |----- | Kleur | zilvergrijs |----- ! colspan="2" bgcolor="#cccc99" | Chemische eigenschappen |----- | Atoommassa (u) | 112,41 |----- | Elektronenconfiguratie | [Kr]4d4d10 5s2 |----- | Oxidatietoestanden | +2 |----- | Elektronegativiteit (Pauling) | 1,69 |----- | Atoomradius (pm) | 149 |----- | 1ste Ionisatiepotentiaal (kJ×mol-1) | 867,78 |----- | 2de Ionisatiepotentiaal (kJ×mol-1) | 1631,42 |----- | 3de Ionisatiepotentiaal (kJ×mol-1) | 3616,30 |----- ! colspan="2" bgcolor="#cccc99" | Fysische eigenschappen |----- | Dichtheid (kg×m-3) | 8650 |----- | Hardheid (Mohs) | ## |----- | Smeltpunt (K) | 594 |----- | Kookpunt (K) | 1038 |----- | Aggregatietoestand | Vast |----- | Smeltwarmte (kJ×mol-1) | 6,11 |----- | Verdampingswarmte (kJ×mol-1) | 100 |----- | van der Waals straal (pm) | ## |----- | Kristalstruktuur | ## |----- | Molair volume (10-6m3×mol-1) | 13,00 |----- | Dampdruk (Pa) | ## |----- | Geluidssnelheid (m×s-1) | ## |----- | Specifieke warmte (J×kg-1×K-1) | 230 |----- | Elektrische weerstand (μ&Omegacm) | 6,83 |----- | Warmtegeleiding (W×m-1×K-1) | 96,8 |----- ! colspan=2 bgcolor="#cccc99" | Meest stabiele isotopen |---- | colspan=2 | {| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" width=100% |----- ! Iso ! RA (%) ! Halveringstijd ! VV ! VE (MeV) ! VP |---- | 106Cd | 1,25 | colspan=4 | stabiel met 58 neutronen |---- | 108Cd | 0,89 | colspan=4 | stabiel met 60 neutronen |---- | 110Cd | 12,49 | colspan=4 | stabiel met 62 neutronen |---- | 111Cd | 12,80 | colspan=4 | stabiel met 63 neutronen |---- | 112Cd | 24,13 | colspan=4 | stabiel met 64 neutronen |---- | 113Cd | 12,22 | 9,3×1015 j | &beta | 2,059 | 113In |---- | 114Cd | 28,73 | colspan=4 | stabiel met 66 neutronen |---- | 116Cd | 7,49 | colspan=4 | stabiel met 68 neutronen |} |----- ! colspan=2 bgcolor="#cccc99" | SI eenh. & STD worden gebruikt tenzij anders aangegeven. |}
Buurelementen
{| border=1 bgcolor=#F9FFFF |----- |Cu |Zn |Ga |----- |Ag |Cd |In |----- |Au |Hg |Tl |}
Cadmium is een scheikundig element met symbool Cd en atoomnummer 48.
Het werd in 1817 ontdekt als een onzuiverheid in zinkcarbonaat door Stromeyer. Het komt voornamelijk voor in zinkhoudende mineralen zoals sfaleriet, maar er is ook een CdS mineraal greenockiet.
Het metaal is zacht en blauwig wit. Het wordt gebruikt in laagsmeltende legeringen (bijvoorbeeld soldeer) en in legeringen met grote slijtvastheid en weerstand tegen metaalmoeheid. Het heeft ook elektrochemische toepassingen, onder andere in ijkcellen met een standaard Elektromotorische Kracht. Het wordt gebruikt in fosforen in televisiebuizen en zowel het sulfide CdS als het selenide CdSe zijn belangrijke halfgeleiders. CdS wordt wel als verfkleurstof gebruikt.
Cadmiumverbindingen zijn giftig en de verwerking van het element kan daarom tot problemen leiden vanuit het oogpunt van zowel arbeidsveiligheid als milieuhygiène.
Cadmiumchemie wordt beheerst door de elektronenconfiguratie van het tot de zinkgroep behorende element: 4d105s2. De d-elektronen zijn in deze groep een binnenschil geworden, zodat alleen de twee 5s elektronen belangrijk zijn. Het element vormt daarom vrijwel uitsluitend Cd2+ ionen.
Het metaal is vrij vluchtig (kookpunt 765oC.) Dit weerspiegelt het feit dat de afstand (in energie) tot de 5p niveaus al vrij groot is, zodat de 5s2 configuratie al enigszins als een gesloten schil fungeert. Bij kwik is dat nog meer het geval.
Zie ook:
- Scheikunde
- Periodiek systeem
- Isotopen tabel
- Lijst met elementen
- Naburige elementen
Externe links: - Zeer uitgebreide informatie over alle elementen op webelements (engels)
Oproep
Deze pagina is nog niet ingevuld. Op de Engelstalige Wikipedia (zie boven) staat uitgebreide informatie voor de meeste bekende elementen. Het zou natuurlijk leuk zijn als de Nederlandstalige Wikipedia net zo volledig zou zijn. Wie aan de omzetting wil bijdragen is hartelijk welkom. De tabel invullen is een mooi begin.
Zie artikel over Waterstof voor een voorbeeld. Zie voor tips Wikipedia: Project Scheikundige Elementen
