Jeugd
Hij werd geboren in Blantyre, een plaats op een tiental kiliometer van Glasgow in Schotland in een klein appartement van een huurkazerne, Shuttle Row genaamd, speciaal gebouwd voor de arbeiders van de katoenmolens aan de oevers van de Clyde rivier.
Zoals alle andere kinderen van het dorp werd hij reeds op tienjarige leeftijd tewerkgesteld in de katoenmolens voor een 14 uren durende werkdag - van 's morgens zes uur tot 's avonds acht uur. Samen met alle andere kinderen die in deze katoenmolens werkten diende hij ook nog de nachtschool te volgen. De meeste kinderen konden door vermoeidheid nauwelijks hun ogen openhouden en sliepen tijdens deze lessen. Maar David concentreerde zich en volgde aandachtig de lessen. Bij zijn thuiskomst studeerde hij verder en leerde zijn lessen tot diep in de nacht. Ook gebruikte hij, zowel in de katoenfabriek als daarbuiten elk vrij ogenblik om boeken en de natuur te bestuderen.
Tijdens deze periode trok een oproep voor Chinese Missieposten zijn aandacht. Deze oproep sprak hem aan en hij besloot om als medisch missionaris naar China te gaan.
Maar zelfs door hard en onverzettelijk verder te studeren kon hij zich slechts op dieëntwintigjarige leeftijd inschrijven bij de medische en theologische faculteit van het Anderson college van Glasgow. Hij studeerde er tijdens de wintermaanden, en keerde tijdens de zomermaanden terug naar de katoenfabrieken om er te werken.
In 1838, toen zijn studies voldoende ver gevorderd waren wendde hij zich tot de London Missionary Society en solliciteerde er met succes voor een aanstelling als missionaris in China.
Afrika
Zijn vertrek naar China werd echter vertraagd door het uitbreken van de Opium oorlog in november 1839. In afwachting van zijn vertrek woonde David een lezing bij van een andere Schotse missionaris, Dr Robert Moffat. Deze Anglicaanse missionaris was in verlof vanuit zijn missiepost in Kuruman, een oasis in de Kalahari woestijn, ongeveer 800 km ten noorden van Kaapstad. Hij sprak over de uitgestrekte en ongerepte gebieden van Centraal Afrika waar het Christelijk geloof nog niet of nauwelijks verkondigd was.
De belangstelling van David Livingstone werd daardoor verlegd van China naar Afrika. Hij verzocht en verkreeg van de London Missionary Society een wijziging in zijn aanstelling en vertrok in 1840 naar Afrika.