zie ook de geschiedenis van België

Nadat zij in 1792 (Jemappes) een eerste maal ons land waren binnengevallen en pas het jaar nadien verdreven werden (Neerwinden), behaalden de Franse revolutionaire troepen in juni 1794 te Fleurus een beslissende overwinning op de Oostenrijkers. Het brutale inlijven en leegroven van ons land ten voordele van een antiklerikale republiek, vuurden ons nationaal bewustzijn opnieuw aan.

Daarentegen ging er van het langdurig en verzoenend bewind van Napoleon vanaf 1799 een assimilerende kracht uit. Maar op het einde van zijn regering droegen zijn conflict met de Kerk, zijn nederlagen en de economische crisis weer bij tot de versterking van het nationaal bewustzijn. In dit bewustzijn was het provinciale element nu duidelijk op de achtergrond gedrongen door het Belgische (dit woord had sinds de Brabantse revolutie het woord "Nederlands" verdrongen). De publieke opinie eiste het behoud van de Belgische eenheid, en legde er zich bij neer dat dit gebeurde binnen het administratief tweeledige Verenigd Koninkrijk (der Nederlanden).

Achteraf zou blijken dat de inlijving bij het revolutionaire Frankrijk een denationalisatie van de linkse stroming (liberalisme, later socialisme) had veroorzaakt. Niet dat die hun Belgische bewustzijn zouden verloren hebben. Maar het moderne element in het nationale bewustzijn sinds de romantiek, dat de volkstaal een essentiële grondslag is van de nationaliteit, namen zijn niet aan, in tegenstelling tot de liberalen en socialisten van elders. Zonder die inlijving zou er in België geen groter communautair probleem ontstaan zijn dan in in Zwitserland.