Een Hanze was een samenwerkingsverband van een groep kooplieden uit de Middeleeuwen die in hetzelfde product handelde of een groep kooplieden die op één bepaalde stad handelde. Door samenwerking probeerden ze hun handel te beschermen en uit te bouwen. Er hebben diverse hanzeverbonden bestaan, maar de Duitse Hanze is veruit de belangrijkste en bekendste, en wordt vaak de Hanze genoemd. De Hanze bestond uit steden in wat nu Duitsland, Nederland, Polen en de Baltische Staten zijn. Men dreef handel in het gebied van de Oostzee en de Noordzee. Het hoofddoel van deze samenwerking was om een handelsmonopolie te veroveren op Scandinavië en handelsprivileges in de rest van Europa te verwerven. Men kon door gezamenlijk te reizen en te handelen de gemeenschappelijke belangen beter verdedigen. Tevens was het samen reizen veiliger.
In 1161 verbonden diverse handelaren zich, vanaf de eerste algemene vergadering in Lübeck in 1356 is er sprake van een verbond van steden in plaats van onafhankelijke handelaren. Leider van de Hanze was Lübeck, daarnaast waren Hamburg, Brunswijk, Keulen en Danzig belangrijke hanzesteden. In totaal waren er zo'n 70 steden lid. Ook in Nederland lagen Hanzesteden, waarvan Kampen en Deventer de belangrijkste waren.
De belangrijkste handelsgoederen waren huiden, was, graan, zout en laken. Belangrijke steden waarop de Hanze handel dreef waren onder meer Novgorod, Bergen, Antwerpen en Londen. De hoogtijdagen van de Hanze waren in de eerste helft van de 15e eeuw, daarna stortte het imperium in door versterkte concurrentie van handelaren uit de Nederlanden en Engeland.
nds:Hanse
