Harold Pinter

Harold Pinter (10 oktober 1930) Engels toneelschrijver.

Harold Pinter is een van de meest vooraanstaande -Engelse toneelschrijvers van na de Tweede Wereldoorlog. Hij werd op 10 oktober 1930 in het Londense East End geboren als zoon van een kleermaker. Na een korte studie aan de Royal Academy of Dramatic Art sloot hij zich aan bij een rondtrekkend toneelgezelschap. Tot 1957 werkte hij onder het pseudoniem David Baron als acteur bij verschillende groe-pen en bij de radio. Tussen de engagementen door verdiende hij de kost als kelner, bordenwasser en verkoper, terwijl hij tegelijk zijn acteursopleiding voortzette aan de Central School of Drama. Voordat Pinter in 1957 zijn eerste stuk, de eenakter "The Room" schreef, had hij al vele korte prozastukjes en gedichten geproduceerd. In hetzelfde jaar voltooide hij zijn eerste avondvullende stuk, "The Birthday Party", waarvan de première geen succes werd, en de eenakter "The Dumb Waiter". Pinters echte d-oorbrak als toneelschrijver kwam in 1960 met het avondvullende stuk "The Caretaker", dat werd bekroond met de Evening Standard Award. Het is in 1963 verfilmd door Clive Donner en won dat jaar op het filmfestival in Berlijn de Zilveren Beer.

In de vroege werken van Pinter is een aantal opvallende karakteristieken te bespeuren. De handeling speelt zich steeds af in een afgesloten ruimte, meestal een kamer, en de personen worden in hun veiligheid bedreigd door onverklaarbare vijandigheden van een buitenstaander. Dreiging is altijd een belangrijk motief in Pinters werk gebleven, zij het dat in zijn latere stukken de dreiging minder expliciet uit de buitenwereld afkomstig is, maar meer uit een geheimzinnige interactie tussen de karakters ontstaat. Deze verschuiving gaat gepaard met een verandering in het sociale milieu, waartoe zijn karakters behoren. Hun dialogen zijn ontleend aan alledaags taalgebruik. De situatie lijkt aanvankelijk heel normaal. Allengs ontstaat door het binnendringen van een buitenstaander een spanning die kan uitlopen op gewelddadigheid.

In "The Room" tast de komst van een blinde neger het veilige bestaan van een middelbaar echtpaar aan. Een onzichtbare dreiging beheerst "The Dumb Waiter", waarin twee beroepsmoordenaars in een smerig vertrek wachten op hun volgende opdracht, terwijl in "The Birthday Party" een kostganger door twee indringers wordt vernederd en weggevoerd.

Pinter weet door middel van tegenstrijdige beweringen en oncontroleerbare uitspraken vragen op te roepen die niet te beantwoorden zijn, en juist dat maakt zijn stukken zo fascinerend. In "The Caretaker", waarin een zwerver tijdelijk onderdak krijgt in het huis van twee broers, maakt Pinter subtiel gebruik van dit middel. In de opvatting van Pinter bestaat tussen waarheid en onwaarheid geen duidelijk verschil, evenmin als tussen werkelijkheid en onwerkelijkheid. Niets is te verifiëren hetgeen onmiskenbaar een mystificerende werking heeft.

Seksuele verwarring speelt een rol in eenakters als "The Collection" en "The Lover". In het eerste stuk wordt een heteroseksueel en een homoseksueel met elkaar geconfronteerd. Gespeeld overspel is het thema van "The Lover". Beide stukken werden als televisie-spel geschreven.