Heide is een benaming voor vegetatie gedomineerd door dwergstruiken uit de Heide- en Kraaiheidefamilie. De heide komt slechs in een beperkt aantal landen voor. Behalve in Nederland in de kuststook van West-Europa en verder in Groot-Brittannië en Ierland. Het is een typische vegetatie die zich thuis voelt in streken met een hoge luchtvochtigheid. Niet te warme zomers en geen strenge winters. Dus een type begroeiing dat in de gematigde zone kan overleven. Wat de Nederlandse situatie betreft komen heidevelden voor op de zandgronden en verder op de Waddeneilanden en langs de kust in de duingebieden. Doordat de heidevelden in het verleden door schapen werden begraasd, en door te maaien, plaggen en afbranden kon er geen bos ontstaan, en bleef de heide bestaan. Als heidevegetatie kennen we de dopheidesoorten Ericetum tetralices en Erica tetralix, de struikheide Calluna vulgaris en kraaiheide, Empetrum nigrum. De eisen die de heide stelt aan de grondsoorten is divers, en kan bestaan uit droge, zure en zandgronden die arm zijn aan voedingsstoffen. De vegetatie van de heide is niet beperkt tot de heidesoorten, maar er komen bijvoorbeeld ook bremsoorten, Kortmossen waaronder Rendiermos- en bekertjesmossoorten, veenmos en andere mossoorten voor als ook zonnedauw, vetblad, klein warkruid en beenbreek. Ook de fauna is vertegenwoordigd in de vorm van hazen, konijnen, vossen verschillende soorten muizen. Als vele insectensoorten komen er voor, alsook amfibieën als rugstreeppad, hazelworm en de zandhagedis. Wat vogels betreft kunnen we denken aan korhoenders, de zeldzaam wordende nachtzwaluw en de veldleeuwerik.
De heide algemeen gezien komt tegenwoordig steeds meer onder druk te staan, onder andere door recreatie en militaire activiteiten. Maar ook doordat er steeds meer behoefte aan ruimte is voor wegen, bebouwing of industrie.
De heide speelde een belangrijke rol in het heide-landbouwsysteem, die op zandgronden in Nederland eeuwenlang de voornaamste manier van landbouw is geweest en geleid heeft tot het esdorpen- en het kampenlandschap.
Het beheer van de restanten heide is vooral van de mens afhankelijk. Hiervoor heeft deze het schaap als goede hulp om de heide te onderhouden. De beste methode om de heide kort te houden is deze periodiek te plaggen. Maar deze manier is te kostbaar en wordt daarom veelal achterwege gelaten, met het gevolg dat veel van de heide "vergrast".
