Hoogduits is de Duitse standaardtaal. In taalkundige zin bestaat het Hoogduitse taalgebied uit de dialecten die de Hoogduitse of tweede Germaanse klankverschuiving hebben ondergaan. Het Hoogduits is geattesteerd vanaf de 7e eeuw. Ook het Jiddisch (Oost-Europese Joden) vormt taalkundig gezien een Hoogduitse variëteit. De Hoogduitse klankverschuiving in schema (x staat voor de ch-klank in nicht):
| Germaans | Hoogduits |
| p | pf |
| t | ts |
| k | x of kx |
Vergelijk Nederlands appel - Hoogduits Apfel, Nederlands maken - Hoogduits machen. In de Zwitserse dialecten is deze klankverschuiving het verst doorgevoerd (Kind klinkt daar als kxind).
De grens tussen Hoog- en Laagduits verloopt langs de zogenaamde Benrather Linie: het Hoogduits omvat de dialecten die ten zuiden van deze denkbeeldige lijn worden gesproken, waaronder het Alemannisch (incl. het Zwitsers Duits), het Beiers-Oostenrijks en het Zwabisch.
Het eerste boek in het Oud Hoogduits is de Abrogans, een verklarend en vertalend woordenboek Latijn-Duits uit de 8ste eeuw na Christus.
