De tijd van Maarten Luther
Er is tijdens een groot deel van de geschiedenis van het katholiscisme steeds een roep geweest voor terugkeer naar de basiswaarden van het geloof. Deze roepstemmen werden slechts plaatselijk gehoord, werden soms vroegtijdig gestopt door het veroordelen als ketter, martelingen en excecuties. Dat Luther uiteindelijk zo een grote invloed kon hebben heeft verschillende oorzaken:
- de drukpers gaf de mogelijkheid nieuwe ideeën snel te verspreiden
- keizer en paus waren niet oppermachtig
- de keizer moest zijn keurvorsten ontzien in een tijd dat hij ze nodig had toen hij oorlog voerde of strijd dreigde. Hierdoor kon de keurvorst van Luther hem in bescherming nemen. Toen deze noodzaak verdween moest de keurvorst hem verstoppen.
- Luther had veel bijval van het humanisme. Zij bestudeerden de klassieke talen en Luther onderzocht de grondtekst van de Bijbel.
- er was sterke ontevredenheid:
- de adel was minder nodig, omdat:
- het bestuur naar geschoolde juristen ging
- de legers werden uitgerust met vuurwapens
- het zakenleven, de nieuwe industrieën en het verkeer over grote afstanden vereisten gespecialiseerde financiëringen: de banken
- de boeren moesten vroeger een deel van hun opbrengst afstaan, nu echter geld en diensten
- de aflatenhandel betekende een geldstroom naar buiten de Duitse landen, straffeloosheid en een ondermijning van de moraal.
- de misstanden in de kerk zoals ambtsverhandeling en ambtencombinaties werden bestreden
- de wereldse vorsten hadden de rijkdom van de kerk liever zelf in handen. Het sluiten van de kloosters bracht deze eigendommen aan de wereldse vorsten.
- de decadente levenswijze en de onkunde en onwetendheid van vele geestelijken stuitte velen tegen de borst.
Meer informatie over de tijd van Maarten Luther: uitvindingen, ontdekkingen, verandering van wereldbeeld,... vindt u in de website over Luther: 
