Morse is een communicatiecode, bestaande uit met tussenpozen uitgezonden signalen, die letters, leestekens en cijfers representeren. De code werd in 1835 uitgevonden en ontwikkeld door Samuel Morse met het doel deze te gebruiken door middel van de telegrafie. Bij de telegraaf kon men alleen maar kiezen uit twee toestanden: sleutel naar beneden (= stroom) of sleutel niet bediend (= geen stroom) en tijdsduur (kort of lang). Telegrafie wordt algemeen beschouwd als een voorloper van de latere digitale communicatie. De Nederlandse marine en luchtvaart heeft rond het jaar 2000 het morse officieel buiten gebruik gesteld voor radio-verbindingen en vervangen door andere communicatiemethoden. Dit is gebeurd naar aanleiding van de wijziging van voorschriften van de internatinale maritieme organisatie SOLAS. SOLAS vereist niet langer morse-communicatie, maar schrijven gebruik van VHF-apparatuur, HF-apparatuur en/of satellietapparatuur voor. Groot voordeel is dat men geen marconist meer aan boord hoeft te hebben. Morse wordt nog wel gebruikt binnen de Koninklijke Marine (voor licht-morse communicatie) en bij radio/zendamateurs.
Morsesignalen kunnen op verschillende manieren verzonden worden: als een audiosignaalsignaal, een vast radiosignaalsignaal dat aan en uit geschakeld wordt (bekend als 'continuous wave' of CW), een elektrische puls via een telegraafdraad, of als een mechanisch of zichtbaar signaal, zoals een seinlamp.
Er zijn twee soorten morsecodes gebruikt, elk met een verschillende set symbolen. De Amerikaanse morsecode werd gebruikt in oorspronkelijke draadtelegrafische (?wired telegraph systems) systemen voor elektronische lange-afstandscommunicatie. Later werd die vervangen door de veelgebruikte Internationale Morsecode.
Naast het gewone morse werd ook een uitgebreid commercieel code-systeem ontwikkeld, dat complete zinnen codeerde in groepjes van vijf letters elk. Telegrafisten kregen zo te maken met 'woorden' als BYOXO ("Are you trying to crawl out of it?"), LIOUY ("Why do you not answer my question?") en AYYLU ("Not clearly coded, repeat more clearly"). Het doel van deze codes was te besparen op de transmissiekosten. Voor met name het radio-verkeer werden Q-codes door de CCIRR gedefinieerd voor allerlei standaard vragen en antwoorden.
Daarnaast ontstond voor meer informele contacten samentrekkingen, vereenvoudigingen en afkortingen voor veel gebruikte termen. Vele ervan worden nu nog veelvuldig in met name Engelstalige landen gebruikt en op chat-kanalen. Enkele voorbeelden zijn CU (see you), 73 (kind regards), FYI (for your information), 55, (hugs and kisses), TTYL (talk to you later), ANT (antennae), ham (radio-amateur), TOF (Try Other Foot, bij slecht seinschrift), CUAGN (see you again)....
Radio-amateurs gebruiken ook nog altijd de 'Q-code'. Daarnaast is een systeem in gebruik voor service-informatie zoals de kwaliteit van de verbinding: RST (readability, signal and tone quality).
De Internationale Morsecode De Internationale Morsecode wordt, waar morse nog in zwang is, vandaag de dag nog altijd gebruikt. Omdat het afhankelijk is van een vast ongemoduleerd radiosignaal, vereist het minder apparatuur om morse te verzenden en te ontvangen dan andere vormen van radiocommunicatie en kan het gebruikt worden in very high noise / low signal situaties; het vereist bovendien heel weinig bandbreedte. Een bepaald gedeelte van het radiospectrum werd speciaal gereserveerd voor de overdracht van morsesignalen.
Timing en codering:
Morse kent twee symbolen: punten en streepjes, ofwel dits en dahs. De lengte van de 'dit' bepaalt de snelheid waarmee de boodschap wordt verzonden en wordt als 'eenheid' gebruikt. De snelheid van morse-code wordt uitgedrukt in woorden per minuut (wpm) en geeft aan hoevaak het standaardwoord PARIS in één minuut gezonden kan worden.
Hieronder volgt een illustratie van de afgesproken timing van de symbolen. De bedoeling daarvan is om de precieze timing aan te tonen - normaal gesproken zou het ongeveer zó geschreven worden:
-- --- *-* *** * /-*-* --- -** * M ORSE (spatie) CODE
waarbij - = dah and * = dit . En hier volgt de afgesproken timing voor dezelfde boodschap , waarbij '=' wil zeggen: 'signaal aan', en een punt: 'signaal uit', elk met dezelfde lengte als een dit.
.
....
....=.
.=...=.=.=...=........=.
.=....
.=== ^ ^ ^ ^ ^ | dahdit | woordspatie symboolspatieletterspatie
Een dah is volgens de afspraken 3 x de lengte van de dit. Spaties tussen dits en dahs binnen een lettercode hebben de lengte van één dit. Spaties tussen letters in een woord hebben de lengte van een dah (3 dits). Spaties tussen woorden zijn 7 dits lang. Mensen die met morse vertrouwd zijn spreken of schrijven het als volgt (waarbij de klinker in dah wordt uitgesproken als de klinker in het Engelstalige awe):
-- --- *-* *** * / -*-* --- -** *
DahDah DahDahDah DiDahDit DiDiDit Dit, DahDiDahDit DahDahDah DahDiDit Dit. De schema's hieronder bevat het alfabet, cijfers enkele leestekens en sommige andere veel gebruikte symbolen in morse:
| Letter | Morse | Letter | Morse |
| A | *- | N | -* |
| B | -*** | O | --- |
| C | -*-* | P | *--* |
| D | -** | Q | --*- |
| E | * | R | *-* |
| F | **-* | S | *** |
| G | --* | T | - |
| H | **** | U | **- |
| I | ** | V | ***- |
| J | *--- | W | *-- |
| K | -*- | X | -**- |
| L | *-** | Y | -*-- |
| M | -- | Z | --** |
| Cijfer | Morse | Punctuatie en speciale tekens | Morse |
| 0 | ----- | . | *-*-*- |
| 1 | *---- | , | --**-- |
| 2 | **--- | ? | **--** |
| 3 | ***-- | - | -****- |
| 4 | ****- | / | -**-* |
| 5 | ***** | vergissing | ******** |
| 6 | -**** | + stop (einde boodschap) | *-*-* |
| 7 | --*** | @ einde (einde contact) | ***-*- |
| 8 | ---** | SOS (intern. noodsignaal) | ***---*** |
| 9 | ----* | | |
SOS is het internationale noodsignaal, het allereerst gebruikt door de Titanic op 15 april 1912). Het is overigens een veelgehoord misverstand dat het SOS-signaal uit drie symbolen bestaat, maar de correcte manier van verzenden is als één morsesymbool. Aanvullende morsecodering die per land of per taal kan verschillen:
| Teken | Morse | Teken | Morse |
| å | *--*- | ö | ---* |
| ä | *-*- | ü | **-- |
| à | *--*- | " | *-**-* |
| é | **-** | ! | **--* |
| ch | ---- | |