Napels

Napels

Napels (in het Italiaans Napoli) is de derde stad van Italië, en de grootste van de Mezzogiorno (Zuid-Italië). Napels is tevens hoofdstad van de regio Campania en van de provincie Napels. Met alle voorsteden erbij heeft de agglomeratie 3 miljoen inwoners.

Napels heeft een rijke geschiedenis, kunst en cultuur, wereldberoemde gastronomie en een eigen dialect, dat zover afwijkt van het Italiaans dat men het met meer recht een taal zou kunnen noemen (vergelijkbaar met de positie van het Catalaans in Spanje).

Ligging

Napels ligt aan zee, aan de Golf van Napels. Vanaf de stad ziet men over het water de vulkaan Vesuvius, waar aan de voet de ruïnes van Pompei en Herculaneum liggen.

Geschiedenis

De stad is gesticht door inwoners van de Griekse kolonie Cumae, rond de achtste eeuw voor Christus. Daarom werd de nieuwe stad Neapolis (nieuwe stad) genoemd.

In Napels, in het Castel dell'Ovo, werd Romulus Augustulus, de laatste keizer van het Romeinse Rijk gevangengehouden, nadat hij in 476 was afgezet. In de zesde eeuw werd Napels veroverd door het Oost-Romeinse Rijk in een poging van Justinianus om het Romeinse Rijk nieuw leven in te blazen.

In 1039 was Napels het laatste hertogdom dat in de handen van de Noormannen viel, bij hun oprichting van het Koninkrijk Sicilië. In 1224 stichtte Frederik II Hohenstaufen er de universiteit.

In 1266 wees paus Clemens IV het koningschap over het Koninkrijk toe aan Karel van Anjou. Deze verplaatste de hoofdstad van Palermo naar Napels. In 1284 werd het Koninkrijk in twee delen opgesplitst, maar beide claimden de naam Koninkrijk Sicilië.

In 1501 veroverden de Spanjaarden het koninkrijk. In 1734 herkreeg het zijn onafhankelijkheid onder de verlichte vorst Karel, koning der beide Siciliën ('Carolus Rex Utriusque Siciliarum'), die later als Karel III koning van Spanje werd.

In 1816, na de Napoleontische tijd, werd het Koninkrijk der Twee Siciliën gevormd. Onder de koningen van het huis Bourbon (Italiaans: Borbone) brak een bloeitijd van industrialisatie aan.

In 1860 is het voorgoed afgelopen met de Bourbons: de Garibaldijnen vallen het koninkrijk binnen en veroveren het. In oktober 1860 bevestigt een dubieuze volksraadpleging het einde van het koninkrijk. Napels is geen hoofdstad meer. Er ontstaat een grote kapitaalvlucht naar het noorden. Tot op de dag van vandaag is de driehoek Turijn - Genua - Milaan het economische zwaartepunt van Italië. Uit dezelfde tijd stamt de Napolitaanse mafia, de Camorra, die vooral na 1945 zijn tentakels kon uitslaan naar de bovenwereld. De buurt Spaccanapoli in het centrum van Napels, genoemd naar een smalle straat die deze buurt in tweeën snijdt, ademt in die zin een heel bijzondere sfeer.

Op 7 april 1906 barstte de Vesuvius uit en richtte in Napels grote schade aan.

Cultuur

Napels herbergt de San Carlo, het oudste nog steeds actieve operatheater van Europa, dat zijn hoogtijdagen beleefde voor 1861, de val van de Bourbons.

De opening van de kabelspoorweg op de helling van de Vesuvius was de inspiratie voor het schrijven van het beroemde lied Funiculì Funiculà. Dit lied zou het begin worden van een traditie van vele beroemde Napolitaanse liederen, waaronder O Sole Mio, Santa Lucia en Torna a Surriento.

Qua cultuur heeft Napels nog steeds nauwe banden met Sicilië, en in het bijzonder Palermo.