Bondgenoten en vijanden
Bondgenoten
De eerste bondgenoten van Napoleon waren allerlei landen die al voor zijn machtovername onder Franse leiding stonden. Zo kreeg hij de beschikking over België, Nederland, Luxemburg en delen van Duitsland en Italië. In 1801 kwamen Oostenrijk en Rusland zich bij hen voegen. Engeland sloot zich in 1802 aan en Napoleon had toen voldoende politieke rust en kon beginnen met de heropbouw van Frankrijk. Engeland is maar tijdelijk een bondgenoot geweest, en van alle tegenstanders die Napoleon had is Engeland de belangrijkste geweest.
Vijanden
Vanaf 1803 kreeg Napoleon steeds meer vijanden. Engeland was de eerste die het bondgenootschap opzegde, daarna sloten Rusland, Zweden, Duitsland, Oostenrijk en Napels zich hierbij aan en samen verklaarden ze Frankrijk de oorlog. De Oostenrijkers vielen Beieren binnen en Napoleon vocht terug. Hij versloeg een groot Oostenrijks leger bij Ulm, en ging toen door naar Wenen en bezette de Oostenrijkse hoofdstad. De Oostenrijkse en Russische legers wilden Wenen terug veroveren maar dit lukte hen niet. Deze slag werd in Austerlitz beslecht.
De tocht van het "Grande Armée"
Op 31 december 1810 liet Rusland weten geen bondgenoot meer te willen zijn van Frankrijk. Napoleon was het hier niet mee eens, en trok naar Rusland; hij had het plan om heel Europa te veroveren. In 1812 maakten Frankrijk en Rusland zich dan ook klaar voor de oorlog.
Napoleon stelde een leger van 500.000 man van verschillende nationaliteiten samen, namelijk: Italianen, Polen, Zwitsers, Hollanders, Duitsers en Spanjaarden. Het leger werd het "Grande Armée" genoemd. Toen de Russen zagen hoe groot het leger van Napoleon was, trokken ze terug. Op hun terugweg pasten ze de tactiek van de verschroeide aarde toe, ze vernielden alles wat maar bruikbaar zou kunnen zijn voor Napoleon en vergiftigden zelfs de waterputten. In het leger van Napoleon braken allerlei besmettelijke ziekten uit.
Op 15 augustus, de verjaardag van Napoleon, bereikte zijn leger de rivier de Dnjepr. Maar doordat de Russen zich steeds verder terugtrokken werd hij steeds dieper Rusland ingelokt, en het voedselgebrek was enorm. Toen ze Moskou bereikten was al meer dan de helft van het leger van Napoleon omgekomen. De Russen vernielden en verbrandden ook hun eigen hoofdstad om zo Napoleon te bestrijden. De Russen wilden geen vredesverdrag, en door tekort aan voedsel kon Napoleon niet anders doen dan zich terugtrekken.
De terugtocht uit Rusland was verschrikkelijk. De voedseltekorten waren zo erg dat de soldaten zelfs katten en paarden opaten. Ze moesten alles doen om in leven te blijven. Het leger werd ook steeds aangevallen, en toen ze op 18 december 1812 de Russische grens bereikten waren er nog maar ongeveer 18.000 soldaten in leven.
Napoleon wist dat de tocht naar Rusland een enorme blunder was, maar gaf de strenge winter hier de schuld van. De mensen begonnen te twijfelen en hun vertrouwen in Napoleon te verliezen. Hij keerde terug naar Frankrijk om een nieuw leger te vormen, want zijn tegenstanders zagen dat hij nu erg kwetsbaar was.
Ze probeerden hem ten val te brengen. Toch wist hij nog een leger van ongeveer 300.000 bij elkaar te krijgen om zich te verdedigen. Hij hield nog lang stand maar op 31 maart 1814 werd Parijs veroverd. Napoleon werd op 6 april 1814 gedwongen afstand te doen van de troon, en werd verbannen naar Elba, een eiland in de Middellandse Zee vlakbij de kust van Italië. Lodewijk XVIII nam de macht in Frankrijk over.
Tien maanden na de verbanning naar Elba ontsnapte Napoleon en ging hij terug naar Parijs. Hij kreeg de steun van het volk omdat het niet tevreden was met Lodewijk XVIII. Deze gaf nog wel opdracht om Napoleon te arresteren, maar het volk en het leger nam het op voor Napoleon, en Lodewijk vluchtte.
Napoleon verslagen bij Waterloo
Nadat Napoleon de macht weer had overgenomen stelde hij een leger samen om gebieden weer te heroveren. Rusland, Oostenrijk, Pruisen en Engeland maakten zich klaar voor een nieuwe oorlog.
Napoleon wilde met zijn leger Engeland verslaan. De Fransen en de Engelsen troffen elkaar vlak bij Waterloo. Er werd meerdere keren door Napoleon aangevallen, maar de Engelsen hielden stand en toen de Pruisen zich bij de Engelsen aansloten verloor Napoleon op 18 juni 1815 de slag bij Waterloo.
Doordat het leger van Napoleon nog dapper door bleef vechten kon Napoleon ontsnappen. Hij vluchtte naar de havenstad Rochefort en wilde daarvandaan naar Amerika. De haven werd door de Engelsen geblokkeerd, en Napoleon moest zich overgeven. Op 22 juni 1815 moest Napoleon voor de tweede keer afstand doen van de troon en dit keer voorgoed.
De Engelsen verbanden hem naar het eiland Sint-Helena in de Atlantische oceaan, waar hij zijn laatste jaren doorbracht met tuinieren en het schrijven van zijn herinneringen.
Op 5 mei 1821 stierf Napoleon Bonaparte op Sint-Helena, hij was toen 51 jaar oud. Eerst werd aangenomen dat hij was overleden aan kanker. Uit later onderzoek zou blijken dat hij was overleden aan een te hoge concentratie arsenicum wat zou wijzen op moord. (Napoleon zou door de Engelse generaal Hollow vermoord zijn. Volgens deze theorie haatte hij Napoleon, en hij voegde 20 jaar lang af en toe een beetje gif toe aan zijn eten. Napoleon kreeg kanker van de overdosis en geelzucht, doordat zijn lever werd aangetast.)
Gerelateerde onderwerpen
Voor een overzicht van onderwerpen rond Napoleon en zijn tijd, zie Franse Revolutie van A tot Z.
- Deze tekst is afkomstig van een openbare bron om als een eerste versie te dienen en is zonder veel bewerking en controle ingebracht. Gelieve hiermee rekening te houden. Gelieve deze tekst te verwijderen na voldoende controle en bewerking.
zh-cn:拿破仑 zh-tw:拿破崙