Het Ottomaanse Rijk, vaak ook het Osmaanse Rijk genoemd, is het Turkse Rijk dat gesticht werd door Osman I, de stamvader van de Ottomaanse Dynastie. Het kan beschouwd worden als de opvolger van het Seltsjoekenrijk. Het Ottomaanse Rijk was een wereldrijk tussen de 14e eeuw en de 20e eeuw n.Chr., en bij de grootste uitbreiding ervan besloeg het een enorm gebied in Noord-Afrika, Azië en Europa.
Opkomst van het Ottomaanse Rijk
Het rijk begon met de overerving van een klein emiraat in het noordwesten van Klein-Azië door Osman. Oorspronkelijk waren de Ottomanen nog deels nomadisch, met de uitbreiding van het rijk vond steeds meer verstedelijking plaats. Osman begon delen van het Byzantijnse Rijk te veroveren en in 1453 werd Constantinopel na een belegering van vele jaren door de Ottomanen veroverd. Hiermee kwam het definitieve einde van het Byzantijnse Rijk. Al vele jaren voor de val van Contantinopel waren delen van Europa veroverd.
Kenmerken van het bestuur in het Ottomaanse Rijk
De Sultan stond aan het hoofd van het Ottomaanse Rijk. Hij probeerde een rechtvaardig heerser te zijn, die opkwam voor de 'gewone man', door bijvoorbeeld de rechten van de boer veilig te stellen en corruptie van ambtenaren te bestrijden. Uiteraard was dit laatste in een zeer groot rijk niet altijd te realiseren. De Sultan had absolute macht. Het rijk was islamitisch, en werd wel gezien als voortzetting van eerdere Arabische kalifaten. Als zodanig werd hij ook als kalief beschouwd. De opvolging van sultans ging oorsponkelijk van vader op zoon, maar kon later ook van broer op broer of anders plaatsvinden. Dit veroorzaakte regelmatig rivaliteit en strijd tussen potentiële opvolgers. De gebieden in en veel ook rondom het Ottomaanse Rijk betaalden schatting aan de Sultan. Zoals tijdens eerdere Arabische kalifaten kregen Christenen en joden een speciale status van dhimmi binnen het rijk. In feite had de Grieks Orthodoxe kerk een aparte machtshierarchie die gedeeltelijk los stond van het bestuur van de sultan.
Het Ottomaanse Rijk en Europa
De overheersing van de Balkan en een deel van de rest van Oost-Europa vormt een belangrijk hoofdstuk in de Europese geschiedenis. Rond 1345 staken zij bij de Dardanellen over naar Europa. Langzaam maar zeker rukten de Ottomanen verder in Europa op. Onder sultan Murad I veroverden zij gebieden in Macedonië, Bulgarije en Servië, waarmee ze een zeer sterke aanwezigheid in Europa kregen. Sofia werd in 1385 veroverd, Thessaloniki in 1387, later werd ook Albanië veroverd. In de 15e eeuw gingen de veroveringen door, meer gebieden in onder andere Servië werden veroverd. Zelfs in Otranto in Italië hadden zij in 1480 voor korte tijd een basis. Dat de Turken in 1529 voor de poorten van Wenen stonden, is een feit dat grote indruk heeft gemaakt op de Europeanen. Hier werd de opmars van de Ottomanen in Europa gestuit. Het was de Poolse koning Jan III Sobieski die de Ottomanen bij Wenen versloeg. Aan deze gebeurtenis wordt ook vandaag de dag nog zeer vaak gerefereerd. Lange tijd werden de Ottomanen door mensen in europa gezien als bedreiging voor het voortbestaan van het christendom, zelfs zodanig dat er diverse kruistochten tegen werden georganiseerd. Langzaam maar zeker werden meer gebieden van Europa terugveroverd. Lange tijd hebben de Turken een monopolie gehad op de handel tussen Europa en Azië. Uiteindelijk heeft dit mede geleid tot het zoeken naar alternatieve routes over zee, en de grote ontdekkingsreizen waardoor Amerika werd ontdekt. De kolonisatie van andere delen van de wereld heeft mede bijgedragen tot het einde van de macht van de Ottomanen in Europa.
Het Ottomaanse Rijk en de Arabische Oemma
Hoewel een groot deel van de Arabische wereld werd veroverd door de Ottomanen, beschouwden zij de Arabische cultuur als superieur: zij hingen zoals hun voorgangers de Seltsjoeken de islam aan, en gebruikten het Arabische alfabet voor het Turks. De twee heilige steden van de islam, Mekka en Medina, werden onderdeel van het rijk, en als zodanig waren zij daar de beschermers van.
Einde van het Ottomaanse Rijk
Langzaam maar zeker begon de macht van het rijk in de 19e en 20e eeuw af te brokkelen. Het Ottomaanse Rijk werd uiteindelijk de Zieke man van Europa genoemd.
Zie tevens de volgende artikelen:
zh-cn:鄂图曼帝国
