De Rijksuniversiteit Groningen, ofwel RUG, is opgericht in 1614 te Groningen. De officiële opening vond plaats op 23 augustus.
De Groningse universiteit startte met vier faculteitenen: Godgeleerdheid, Rechten, Geneeskunde en Filosofie. De eerste rector magnificus van de universiteit was Ubbo Emmius. Tot 1876 was Latijn de voertaal binnen de universiteit.
Ten gevolge van de Franse inlijving werd de Groningse universiteit in 1812 onderdeel van de Keizerlijke Universiteit van Parijs. In 1815 (totstandkoming van het Koninkrijk der Nederlanden) werd het een Rijkshogeschool. Op 5 juni1872 had de universiteit een primeur: Aletta Jacobs werd er als eerste vrouw toegelaten aan een Nederlandse universiteit. Vanaf 1876 (invoering Wet op het Hoger Onderwijs) heette de universiteit Rijksuniversiteit, en mocht er ook in het Nederlands worden gedoceerd (naast Latijn). In 1924 werd de duizendste student ingeschreven. In 1953 kwam de RUG internationaal in het nieuws doordat "haar" professor Frits Zernike de Nobelprijs voor de Natuurkunde won.
In 2003 kent de RUG tien faculteitenen. Er studeren circa 20.000 personen aan de RUG, en de RUG telt 5.500 medewerkers. Hiermee is de RUG de derde universiteit van Nederland, na Amsterdam en Utrecht.
De RUG hanteert als motto werken aan de grenzen van het weten.
Max van den Berg delegatieleider van de PvdA-eurodelegatie en vice-voorzitter van de Europese Socialische Fractie (PES), oud-directeur NOVIB, studeerde sociologie, afgestudeerd in 1969
Paramanga Ernest Yonli Minister President van Burkina Faso, studeerde economie en promoveerde in 1997
Cees van der Hoevenvoormalig president-directeur Ahold en voorzitter van de stichting Ubbo Emmius Fonds RUG, studeerde bedrijfseconomie, afgestudeerd in 1970
Willem Vermeend bestuursvoorzitter Meeus Groep, voormalig minister van Sociale Zaken, studeerde rechten, afgestudeerd in 1974
Jos Staatsen Voorzitter College van Alumni van de RUG, senior counsel Boer & Croon Strategy and Management Group, oud-voorzitter KNVB en oud-burgemeester van Groningen, studeerde rechten, afgestudeerd in 1966
