Het Romeinse Rijk is ontstaan uit de stadstaat van Rome in de landstreek van Latium in Italië, volgens de legende gesticht in 753 v. Chr door Romulus en Remus. Na een aantal (grotendeels legendarische) koningen werd de stad een republiek met een formidabele oorlogsmachine en een goed georganiseerd systeem van instellingen en wetten. Vanuit Italië veroverde Rome het gehele Middellandse Zee-gebied. Het rijk werd daardoor zo groot dat de republikeinse structuren niet meer toereikend waren. Er vond een roerige overgang naar een keizerrijk plaats. Caesar en Augustus stichtten zo een rijk dat onder keizer Trajanus zijn grootste omvang zou bereiken. Het reikte toen van Schotland tot Mauretanië, vandaar tot aan de Sudan, de Iraanse hooglanden. Georgië, de Krim, langs Donau en Rijn tot aan de Nederlandse kust.
In dit gigantische rijk werden vele talen gesproken, maar twee talen waren van algemeen belang: het Latijn in het westen en het Grieks in het oosten.
De Romeinen beheersten dit grote gebied door een verdeel en heers politiek. Sommige burgers die loyaal meewerkten kregen het fel begeerde Romeins burgerrecht.
De aanwezigheid van de Romeinen in dit grote gebied is niet alleen zichtbaar door een groot aantal monumenten en ruïnes, zoals bijvoorbeeld de Porta Nigra in Trier en de muur van Hadrianus in het Verenigd Koninkrijk, maar ook door vele resten in de taal. Zo is het Frans ontstaan uit de taal die de Romeinse soldaten spraken en zijn er nog een flink aantal andere Romaanse talen. Ook in het Nederlands bestaan nog vele woorden die hun oorsprong in het Latijn hebben. Ook de rechtspraak in Europese landen gaat vaak terug op het Romeins recht.
De komst van het Christendom betekende een grote omwenteling voor het rijk, onder andere omdat het de houding van de burgers tegenover het leger veranderde. Het rijk ging daarom hoe langer hoe meer vertrouwen op vreemdelingen (Germanen) in belangrijke posities in het leger. Dit leidde tot grote politieke complicaties die tot de ondergang van het westelijk deel leidde in 476.
Het oostelijk deel (dat in die tijd gewoon onder Romeinse Rijk bekend stond, maar tegenwoordig Byzantijnse Rijk genoemd wordt) kwam ook dicht bij de ondergang, maar beleefde daarna nog een aantal oplevingen. De laatste resten gingen pas in 1453 (Constantinopel) en 1461 (Griekenland) ten onder.
Gerelateerde onderwerpen
nds:Römsche Riek simple:Roman Empire
