Sanatorium Zonnestraal was een sanatorium in Hilversum, oorspronkelijk bestemd voor diamantslijpers die tuberculose hadden opgelopen. Het complex werd ontworpen door de architect Jan Duiker, in samenwerking met Bernard Bijvoet. Het hoofdgebouw werd geopend op 12 juni 1928. Zonnestraal is gebouwd in beton, met stalen raamsponningen en enkel glas. Duiker heeft zijn standaardkleuren gebruikt: wit, zwart en een specifieke kleur lichtblauw, het zogenoemde "Duiker-blauw". Het complex is een beroemd voorbeeld van het Nieuwe Bouwen. Toen het werd ontworpen, dacht men dat tuberculose binnen dertig jaar uitgeroeid zou zijn. Zonnestraal werd daarom ontworpen met een relatief geringe levensduur. Omdat later werd ingezien dat de gebouwen waarde hebben als monument, is vanaf de jaren negentig een omvangrijk restauratieprogramma in gang gezet.
Zonnestraal beslaat circa 120 hectare, en ligt in het Loosdrechtse bos. Het heeft nog steeds een medische functie. Een van de vele patiënten die in Zonnestraal hebben gelegen, was de Dordtse dichter Cees Buddingh. Hij schreef er in 1942 zijn Blauwbilgorgel-gedicht.
