Tagoror  

Encyclopedie




Sandro Botticelli


Geboorte van Venus, rond 1485, Uffizi museum Florence

Alessandro Filipepi, beter bekend als Sandro Botticelli, was een Italiaans schilder, die rond 1445 werd geboren in Florence, in de rione genaamd Ognissanti, en op 17 mei 1510 overleed. Zoals met vele Italiaanse kunstenaars uit zijn tijd het geval is, wordt zijn leven beschreven in het beroemde boek Le Vite van de 16e eeuwse Giorgio Vasari. Zijn bijnaam kreeg hij vanwege zijn broer, die zo dik was dat hij Botticelli oftewel "Tonnetje" werd genoemd.

Botticelli zou kort in de leer geweest zijn bij een andere broer, een goudsmid. Bij wie hij daarna in de leer ging is onduidelijk; het vermoeden bestaat dat dit bij Fra Filippo Lippi was, maar ook Andrea del Verrocchio wordt wel genoemd in dit verband. In het laatste geval zou Botticelli Leonardo da Vinci als medeleerling hebben gehad. In 1470 opende hij zijn eigen studio. Filippino Lippi, zoon van de bovengenoemde Lippi, was een van zijn leerlingen. Omdat het nogal gevarieerd is, is het werk van Botticelli in het algemeen moeilijk te dateren. Van sommige werken is zelfs niet duidelijk of hij ze aan het begin of aan het einde van zijn carrière heeft gemaakt.

Rond 1470 schilderde Botticelli het allegorische en realistische La Fortezza ("De standvastigheid"), één van de zeven Deugden. De andere zes werden gemaakt door de gebroeders Antonio en Piero Pollaiuolo. Alle zeven bevinden zich nu in het Uffizi-museum in Florence.

In een werk uit 1475, dat de aanbidding van Jezus door de drie koningen uitbeeldt, beeldde Botticelli zichzelf af. In 1481 en 1482 verbleef hij in Rome, waar hij fresco's schilderde in de Sixtijnse Kapel, net als toen onder meer Cosimo Rosselli en Perugino deden. (Michelangelo werkte er pas jaren later.) Omdat er daar maar drie fresco's van zijn hand zijn, wordt vermoed dat de opdrachtgevers ze niet waardeerden.

Twee zeer beroemde werken zijn Primavera ("Lente") (rond 1478) en De Geboorte van Venus (rond 1485). Het eerste is een allegorie op het begin van de lente en toont negen figuren, onder wie de godin Venus, haar geliefde, Hermes, en de lentegodin Flora. Het tweede beeldt ondanks de naam waaronder het bekend werd niet de eigenlijke geboorte af van Venus (uit zeeschuim), maar haar aankomst, op een grote drijvende schelp, op het eiland Cythera. Een van de Italiaanse Euro-munten toont een detail van dit werk, namelijk het hoofd van de godin. Beide werken hangen in het Uffizi en zijn wellicht geïnspireerd door het werk van de 15e eeuwse dichter Angelo Poliziano. Deze schilderijen zijn een duidelijk voorbeeld van Botticelli's meest gewaardeerde stijl, die zich kenmerkt door helderheid, scherpe contouren en sierlijke vormen.

Vermoedelijk werden deze twee schilderijen gemaakt in opdracht van leden van de familie De Medici, die in de quattrocento (de 15e eeuw) Florence domineerden en de schone kunsten zeer genereus ondersteunden, maar van de precieze relatie tussen hen en Botticelli is weinig bekend. In het humanistische milieu rond deze familie had men een ruime blik op religie, zodat een heidense voorstelling zoals de Geboorte van Venus kon doorgaan voor een verwijzing naar de "goddelijke liefde". Aan het einde van de 15e eeuw kwam de stad echter onder de invloed van de fanatieke boeteprediker Girolamo Savonarola. Botticelli stond op zich nogal tweeslachtig tegenover Savonarola, maar psychisch had de crisis had een erg negatieve invloed op hem. Gedurende de laatste twintig jaar van de 15e eeuw maakten hij en zijn medewerkers niettemin grote aantallen Madonna's, die in die vrome tijd zeer goed verkochten en Botticelli erg veel geld opleverden.

Uit 1500 of 1501 dateert zijn nogal onconventionele Geboorte van Christus, dat geïnspireerd schijnt te zijn door Savonarola's gedachtengoed. Rond die tijd kwam Botticelli's gemoedstoestand tot uitdrukking in het nogal reactionair en maniëristisch worden van zijn stijl. Ten opzichte van de vernieuwingen van Da Vinci en Michelangelo gold Botticelli rond 1500 als zo ouderwets dat zijn populariteit eronder leed. Er is dan ook weinig bekend van de tien jaar tot zijn dood in 1510. Vermoedelijk maakte hij toen minder geslaagde werken zoals een aantal Pietàs.




Tagoror Networks: Spain  |  Philippines  |  Mexico

Los documentos de esta enciclopedia on line se publican bajo la Licencia de Documentación Libre GNU

De tekst is beschikbaar onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen, er kunnen aanvullende voorwaarden van toepassing zijn.