Tagoror  

Encyclopedie




Zuid-Afrika

 
Republic of South Africa
TaalEngels, Afrikaans, 9 inheemse talen
HoofdstadKaapstad
RegeringsvormRepubliek
ReligieChristelijk 68%
Oppervlak
- % Water
1.219.912 km²
-%
Inwoners
- Dichtheid
42,8 miljoen
35/km²
MunteenheidRand (SAR)
TijdzoneUTC +2
Nationale feestdag27 april
VolksliedNkosi Sikelel iAfrica, Die Stem van Suid Afrika
web | Code | Tel.za | ZAF | 27

Zuid-Afrika (Engels South Africa, Afrikaans Suid-Afrika, noord-Sotho Afrika borwa), is een land, zoals de naam al zegt aan de zuidpunt van Afrika.

Table of contents
1 Geografische gegevens
2 Geschiedenis
3 Demografische gegevens
4 Politiek
5 Economie
6 Communicatie
7 Vervoer
8 Leger
9 Internationale relaties

Geografische gegevens

Oppervlakte:: 1.219.912 km2 (inclusief de Prins Edward eilanden (Marion eiland en Prins Edward eiland)
Buurlanden en grenzen: 4750 km: Botswana 1840 km, Lesotho 909 km, Mozambique 491 km, Namibië 855 km, Swaziland, 430 km, Zimbabwe 225 km
Kustlijn: 2798 km
Klimaat: Grotendeels halfwoestijn, subtropisch langs de kust. Dagen zonnig, nachten koel.
Terrein: Hoogvlakte in het binnenland, langs de rand ruige heuvels en een smalle kustvlakte.
Laagste punt: zeeniveau
Hoogste punt: Njesuthi (3408 m)
Natuurlijke rijkdommen: goud, chroom, antimoon, steenkool, ijzererts, mangaan, nikkel, fosfaten, tin, uranium, diamanten, platina, koper, vanadium, zout, aardgas
Landgebruik: (schatting 1993)

  • voor landbouw geschikt: 10%
  • bouwland: 1%
  • veeteelt: 67%
  • bossen: 7%
  • overige: 15%
Geïrrigeerd land: 12.700 km2 (schatting 1993)
Natuurlijke gevaren: langdurige droogtes
Milieuproblematiek: uitgebreide maatregelen voor het bewaren en controleren van water zijn nodig wegens het gebrek aan meren en grote rivieren; watergebruik dreigt de beschikbare hoeveelheid water te overtreffen, watervervuiling door landbouw en steden, luchtvervuiling en zure regen, erosie, woestijnvorming. Er is echter al vele jaren grote aandacht voor natuurbescherming, zie:
Parken en reservaten in Zuid-Afrika.

Provincies met hoofdsteden:

Geschiedenis

Kasteel van Kaapstad met Tafelberg
Foto J.Folmer 1999
De geschreven geschiedenis start in Zuid-Afrika op
6 april 1652, als Jan van Riebeeck in dienst van de VOC een verversingsstation sticht aan Kaap de Goede Hoop. De Nederlandse nederzetting breidt zich gedurende de 17e en 18e eeuw langzaam uit, oostelijk tot de Visrivier.


De vroegere vlag van Zuid-Afrika
In 1806 namen de Britten voorgoed bezit van de Kaap, en er ontstond onenigheid tussen de Britten en de Nederlandse boeren, onder meer over de compensatie voor de afschaffing van de slavernij. Veel van de Nederlandse (en ook Duitse en Hugenootse) kolonisten, bekend als Boeren, trokken in de jaren 1830-1840 in de zogenaamde Grote Trek weg uit de kaapkolonie, en stichten onafhankelijke republieken, de Oranje Vrijstaat en Transvaal. Een poging van de Boeren om ook Natal binnen te trekken werd afgeslagen door de Zoeloes onder Dingaan, de broer van de beroemde Shaka. Het waren vooral diens oorlogen die andere stammen zo verzwakt hadden dat de Boeren hun opmars konden houden. De Zoeloes werden later verslagen door de Britten.

Diamanten (1867) en goud (1886) werden ontdekt, en rijkdom, immigratie en onderwerping van de oorspronkelijke bewoners namen toe. De Boeren verzetten zich tegen de Britten, maar werden verslagen in de Boerenoorlog (1899-1902). In 1910 werd de Unie van Zuid-Afrika gevormd, die een onafhankelijke staat binnen het Britse Gemenebest werd. Zuid-Afrika voerde de politiek van apartheid (gescheiden ontwikkeling van de diverse rassen) in, welke na de verkiezingsoverwinning van de Nationale Partij in 1948 nog werd versterkt.

In de jaren '90 eindigde de apartheid. Premier de Klerk liet de bekende anti-apartheidsactivist Nelson Mandela vrij op 11 februari 1990, en in 1994 werden er voor het eerst algemene verkiezingen voor alle rassen gehouden, leidend tot een bestuur van de (overwegend zwarte) anti-apartheidsgroepering ANC, eerst onder leiding van Mandela, later onder Thabo Mbeki. De nieuwe regering voerde een beleid van 'rechtstellende actie' om de ongelijkheden van het verleden te beëindigen. Een punt van grote bezorgheid is het feit dat Zuid-Afrika het hoogste percentage HIV besmetten in de wereld kent.

Demografische gegevens

Alle gegevens zijn op basis van schattingen uit 2000, tenzij anders vermeld.

  • Geboortecijfer: 24,56 geboorten per 1000 personen
  • Sterftecijfer: 14,69 overlijdens per 1000 personen
  • Netto migratie: -1,9 migranten per 1000 personen
  • Geslachtsverhouding:
    • bij geboorte: 1,02 mannen/vrouw
    • onder 15: 1,01 mannen/vrouw
    • 15-64: 0,93 mannen/vrouw
    • >=65: 0,61 mannen/vrouw
    • in totaal: 0,94 mannen/vrouw
  • Zuigelingensterfte: 58,88 overlijdens per 1000 levendgeborenen
  • Levensverwachting bij geboorte:
    • totaal: 51,10 jaar
    • mannen: 50,41 jaar
    • vrouwen: 51,81 jaar
  • Vruchtbaarheidscijfer: 2,47 geboren kinderen per vrouw
  • Etnische groepen: zwarten 75,2%, blanken 13,6%, kleurlingen 8,6%, Indiërs 2,6%
  • Religies: Christenen 68% (inclusief de meeste blanken en kleurlingen, ca. 60% van de zwarten en ca. 40% van de Indiërs), Moslims 2%, Hindoes 1,5% (60% van de Indiërs), natuurgodsdiensten 28,5%
  • Officiële talen: Afrikaans, Engels, Ndebele, noordelijk Sotho, Sotho, Swazi, Tsonga, Tswana, Venda, Xhosa, Zoeloe
  • Andere talen: Onder meer diverse San dialecten, Portugees en Duits
  • Alfabetisme: Percentage van de bevolking van 15 en ouder dat kan lezen en schrijven: 81,8% (mannen 81,9%, vrouwen 81,7%) (schatting 1995)

Politiek

Kaap Agulhas Foto J.Folmer 1999
  • Dienstplicht: universeel voor 18-jarigen
  • Uitvoerende macht:
    • Staatshoofd: President Thabo Mbeki (sinds 16 juni 1999), vice-president Jacob Zuma
    • Regeringsleider: President Thabo Mbeki, vice-president Jacob Zuma
    • Regering: Wordt benoemd door de president
    • Verkiezingen: De president wordt benoemd door de Nationale Assemblee voor vijf jaar; laatste verkiezingen waren op 2 juni 1999
    • Verkiezingsresultaat: Thabo Mbeki gekozen bij acclamatie
    • Regeringscoalitie: ANC en IFP (Inkatha)
  • Wetgevende macht:
    • Tweekamer-parlement, bestaande uit de Nationale Assemblee (400 zetels; leden gekozen voor vijf jaar in algemene verkiezingen onder een systeem van evenredige vertegenwoordiging) en de Nationale Raad van Provincies (90 zetels; 10 leden gekozen door elk van de 9 provinciale raden voor een periode van 5 jaar; speciale machten om regionaal interesses te beschermen, zoals de culturele en linguistische tradities van etnische minderheden)
    • Laatste verkiezingen: 2 juni 1999 voor zowel Nationale Assemblee als de Nationale Raad van Provincies
Foto J.Folmer 1999
    • Verkiezingsresultaten:
      • Nationale Assemblee: ANC 66.,4%, DP 9,6%, IFP 8,6%, NP 6,9%, UDM 3,4%, FF 0,8%, anderen 4,3%; zetels: ANC 266, DP 38, IFP 34, NP 28, UDM 14, FF 3, anderen 17.
      • Nationale Raad van Provincies: Zetels: ANC 61, NP 17, FF 4, IFP 5, DP 3.
      • NP en DP hebben zich verenigd als DA (Democratische Alliantie), maar in het parlement zal dit pas vanaf 2004 officieel het geval zijn daar de Zuidafrikaanse wet het niet mogelijk maakt voor volksvertegenwoordigers om van partij te veranderen.
  • Juridische macht: Constitutional Court; Supreme Court of Appeals; High Courts; Magistrate Courts (namen zo gelaten, daar ik bang was fouten in de vertaling te maken)
  • Politieke partijen met leiders
    • ACDP - Afrikaanse Christen Democratische Partij - Kenneth Meshoe
    • ANC - Afrikaans Nationaal Congres - Thabo Mbeki
    • DP - Democratische Partij - Tony Leon
    • FF - Vrijheidsfront - Constand Viljoen
    • IFP - Inkatha Vrijheidspartij - Mangosuthu Buthelezi
    • PAC - Pan-Afrikaans Congres - Stanley Mogoba
    • UDM - Verenigde Democratische Beweging - Bantu Holomisa
  • Politieke pressiegroepen met leiders
    • COSATU - Vereniging van Zuidafrikaanse Handelsunies - Zwelinzima Vavi (geallieerd met het ANC)
    • SACP - Zuid-Afrikaanse Communistische Partij - Blade Nzimande (geallieerd met het ANC)
    • SANCO - South African National Civics Organization - Mlungisi Hlongwane
  • Lidmaatschap van internationale organisaties: ACP, AfDB, BIS, C, CCC, ECA, FAO, G-77, IAEA, IBRD, ICAO, ICC, ICFTU, ICRM, IDA, IFAD, IFC, IFRCS, IHO, ILO, IMF, IMO, Inmarsat, Intelsat, Interpol, IOC, IOM, ISO, ITU, MONUC, NAM, NSG, OAU, OPCW, PCA, SACU, SADC, UNCTAD, UNESCO, UNHCR, UNITAR, UPU, VN, WFTU, WHO, WIPO, WMO, WTO, WTO, Zangger Comité

Economie

Kokerboom
Foto J.Folmer 1999

Zuid-Afrika is een ontwikkelingsland met een naar wereldmaatstaven gemiddeld inkomen en een grote hoeveelheid bodemschatten. De financiële, juridische, communicatie-, energie- en transportsectoren zijn goed ontwikkeld, haar effectenbeurs behoort tot de 10 grootste van de wereld, en de infrastructuur is goed ontwikkeld.

De werkloosheid is met 30% echter onverminderd hoog, en de economische problemen uit de tijd van de apartheid, armoede en gebrek aan economische macht van zwakkere bevolkingsgroepen, zijn nog niet opgelost. Ook criminaliteit, corruptie en AIDS zijn grote problemen.

President Mbeki tracht economische groei en buitenlandse investeringen te bevorderen door de arbeidswetten te versoepelen, de privatisering te versnellen en de regeringsuitgaven te verminderen. Deze plannen stuiten op sterk verzet uit de vakbeweging.

(data zijn schattingen uit 1999, tenzij anders aangegeven):

  • BNP: $296 miljard
  • Groei van het BNP: 0,6%
  • BNP per inwoner: $6.900
  • Verdeling BNP over sectoren: landbouw 5%, industrie 35%, diensten 60%
  • Verdeling van inkomen over percentielen: laagste 10%: 1,4%, hoogste 10%: 47,3% (1993)
  • Inflatie: 5,5%
  • Beroepsbevolking: 15 miljoen personen (1997)
  • Beroepsbevolking naar sectoren: landbout 30%, industrie 25%, diensten 45%
  • Werkeloosheid: 30%
  • Staatsbegroting (schatting fiscaal jaar 1994/1995):
    • inkomsten: $30,5 miljard
    • uitgaven: $38 miljard, waarvan $2,6 miljard kapitaalkosten
  • Industrieën: mijnbouw ('s werelds grootste producent van platina, goud en chroom), automobielen, metaal, machines, textiel, ijzer en staal, chemicaliën, voedingsmiddelen
zgn. Township flowers Foto J.Folmer 1999
  • Groei industriële productie: -5% (schatting 1998)
  • Electriciteitsproductie: 192.015 miljard kWh (1998)
  • Electriciteitsbronnen: fossiele brandstoffen 92,09%, waterkracht 0,83%, kernenergie 7,08% (1998)
  • Electriciteitsgebruik: 174.486 miljard kWh (1998)
  • Electriciteitsexport: 4.093 miljard kWh (1998)
  • Electriciteitsimport: 5 miljoen kWh (1998)
  • Landbouw: maïs, tarwe, suikerriet, fruit, groente; runderen, gevogelte, schapen
  • Export: $28 miljard
  • Exportproducten: goud, diamant, metalen en mineralen, machines
  • Exportpartners: Verenigd Koninkrijk, Italië, Japan, Verenigde Staten, Duitsland (1997)
  • Import: $26 miljard
  • Importproducten: machines, voedselproducten, chemicaliën, aardolieproducten
  • Importpartners: Duitsland, Verenigde Staten, Verenigd Koninkrijk, Japan
  • Buitenlandse schuld: $25,7 miljard (schatting 1998)
  • Ontwikkelingshulp: ontvangen: $676,3 miljoen (jaar niet gegeven)
  • Munteenheid: 1 Rand (R) = 100 cent
  • Wisselkoers: 1 US$=6.12439 R (januari 2000)
  • Fiscaal jaar: 1 april-31 maart

Communicatie

Vervoer

  • Spoorwegen (1995)
    • totaal: 21.431 km
    • spoorbreedte: 20995 km 1,067 m (waarvan 9.087 km elektrisch), 436 km 0,610 m
groter
Foto J.Folmer 1999

Leger

Internationale relaties

  • Internationale conflicten
    • Swaziland verlangt onderhandelingen over het terugkrijgen van nabijgelegen gebieden die voornamelijk door Swazis bewoond worden of vroeger van het koninkrijk deel uitmaakten
  • Illegale drugs
    • Doorvoer van heroïne en cocaïne
    • Stijgende consumptie van cocaïne
    • Grootste afzetgebied voor methaqualone, in Zuid-Afrika bekend als Mandrax. Illegale import vanuit India via Oost-Afrika
    • Productie van marihuana




Tagoror Networks: Spain  |  Philippines  |  Mexico

Los documentos de esta enciclopedia on line se publican bajo la Licencia de Documentación Libre GNU

De tekst is beschikbaar onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen, er kunnen aanvullende voorwaarden van toepassing zijn.